مهمترین واساسی ترین و ارزشمندترین مباحث روانشناسی مبحث یادگیری می باشد

همانطور که گفته شد، آموزش و پرورش دارای مفهوم و کاربردی گسترده، پیچیده، و مبهم است. تاکنون تعریف واحد یا جامع و مانعی از «آموزش و پرورش» به دست نیامده‌است و اهل نظر، هر یک بر پایه تفکرات و تجربیات خود، تعریفی از آن ارائه داده‌اند.

برخی از تعاریف آموزش و پرورش

• امیرحسین آریان‌پور: آموزش و پرورش عبارت است از «فرآیند هدایت و جهت‎دهی عمدی تجارب انسانی»^[۳]
• محمدباقر هوشیار: آموزش و پرورش مجموعه منظمی از اعمال و رفتار است؛ به بیان دیگر آموزش و پرورش فعل و انفعالی است میان دو قطب سیال (آموزگار و فراگیر) که مسبوق به اصلی و متوجه هدفی و مستلزم برنامه‌ای است.
• جان دیویی: آموزش و پرورش دوباره ساختن یا سازمان دادن تجربه‌است، به منظور اینکه معنای تجربه گسترش پیدا کند و برای هدایت و کنترل تجربیات بعدی، فرد را بهتر قادر سازد.
• ژان ژاک روسو: آموزش و پرورش هنر یا فنی است که به صورت راهنمایی یا حمایت نیروهای طبیعی و استعدادهای فراگیر (متربی)، و با رعایت قوانین رشد طبیعی و با همکاری خود او برای زیستن تحقق می‌پذیرد

تعریف یادگیری

تغییرات نسبتاً ثابتی است که در رفتار و یا شناخت فرد یادگیرنده در اثر تجربه ایجاد می گردد.

قوانین یادگیری

1) قانون تکرار وتمرین

یکی از روش های یادگیری تکرار درس است،البته تکراری که توأم با بصیرت و فهم باشد.

2) قانون آمادگی

الف: قانون آمادگی جسمانی

دانش اموز باید از نظر جسمانی سالم باشد اگر دچار ضعف بینایی و شنوایی باشد نمی تواند از کلاس بهره کافی ببرد.تغذیه نقش مهمی در یادگیری دارد دانش آموزی که ضعف بنیۀ جسمانی دارد در یادگیری با مشکل مواجه است.ضمناً خوردن صبحانه کامل و خصوصاً مصرف هر روز شیر در یادگیری مؤثر است.

ب: آمادگی عاطفی

دانش آموزی که انگیزه برای درس خواندن نداشته باشد نمی تواند دانش آموز موفقی باشد.

ج: آمادگی ذهنی

دانش آموزی که بهرۀ هوشی پایینی دارد مسلماً در یاگیری موفقیت کمتری دارد.

3) قانون تأثیر تجربیات قبلی

پایه های قبلی درس مسلماً در یادگیری مؤثر است.

4) قانون تقویت اجتماعی

اگر موفقیت در یک درس مورد تأیید و تشویق قرار بگیرد می تواند در دروس دیگر تأثیر بگذارد.

5) قانون اصل انتقال یادگیری:

کار عمدۀ تعلیم وتربیت این است که چیزهای تازهای را که دانش آموز یاد می گیرد بتواند در موقعیت های تازه بکار ببرد.

عوامل مؤثر در یادگیری

1) انگیزه دانش آموز

2) جو آرام کلاس

3) معلم و کیفیت برخورد او

4) تعامل با خانواده

5) آشنا بودن با شیوۀ مطالعه

6) گروه همسالان و دوستان

7) تشویق و تقویت معلم و والدین

موانع یادگیری

1) عدم تمرکز حواس

2) فکرهای هیجانی

3) بیماری جسمانی

4) بهره هوشی

5) عقب ماندگی ذهنی

6) اختلاف خانوادگی

7) شرایط اقتصادی و اجتماعی خانواده

منبع اهداف آموزشی

1- نیازهای فرد   دانش آموزان؛ مازلو ، نیازهای انسان را به پنج دسته عمده طبقه بندی کرده استکه عبارت اند از :نیازهای فیزیو لوژیکی ، نیاز به ایمنی ، نیاز به محبت و تعلق داشتن ، نیاز به عزت نفس یا احترام به خود و سرانجام نیاز به خود شکوفایی یا تحقق خویشتن.مازلو معتقد است که تا وقتی نیازهای اولیه بر آورده نشوند فرد به نیاز های بالاتر نمی اندیشد.

2- نیاز های جامعه

3- نیاز های علم    دیدگاه های متخصصان : ساخت دانش و دید گاه متخصصان یکی دیگر از عوامل تعیین کننده اهداف آموزشی است.

...............................................................

بهره هوشی چیست؟

با انجام تست(وکسلر،ریون ، آدمک گودیناف و ...) می توان بهره هوشی را اندازه گرفت.

عوامل تأثیر گذار در بهره هوشی

1. ازدواج فامیلی

2. صدمات دوران بارداری

3. تشنج و تب

4. نرسیدن اکسیژن موقع زایمان

5. بیماریهای مادر موقع حاملگی

جدول ضریب هوش

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

کتاب‌هایی دربارهٔ فلسفهٔ آموزش و پرورش

• مولفان حوزه و دانشگاه، آرای دانشمندان مسلمان در تعلیم و تربیت و مبانی آن (۴ جلد)، تهران: انتشارات سمت و پژوهشکده حوزه و دانشگاه، ۱۳۷۹ و ۱۳۸۰.
• آموزش و پرورش ایستا و پویا - امیرحسین آریان‌پور- نشر اینترنتی- PDF (این اثر تحت محوز گنو می‌باشد)
• نقیب‌زاده، میرعبدالحسین، نگاهی به فلسفهٔ آموزش و پرورش، انتشارات طهوری، ۱۳۷۴.
• شریعتمداری، علی، اصول و فلسفهٔ تعلیم و تربیت، انتشارات امیرکبیر، ۱۳۶۴.
• شکوهی، غلامحسین، مبانی و اصول آموزش و پرورش، به‌نشر (انتشارات آستان قدس رضوی)، ۱۳۶۸.
• شعاری‌نژاد، علی‌اکبر، فلسفهٔ آموزش و پرورش، انتشارات امیرکبیر، ۱۳۷۷.
• باقری، خسرو، درآمدی بر فلسفه تعلیم و تربیت جمهوری اسلامی ایران، (دو جلد) انتشارات علمی فرهنگی، ۱۳۸۹.