تحقیقات آموزشی EDUCATIONAL RESEARCH Educational Research تحقیقات آموزشی سنجش و اندازه گیری آموزش تدریس روش تحقیق
| ||
|
«فلسفه برای کودکان در ایران» از آغاز تا امروز... دکتر یحیی قائدی، سحر سلطانی در این مجموعه تلاش شده است تا فعالیت هایی که در طی سالهای اخیر در ارتباط با «برنامه فلسفه برای کودکان» شکل گرفته وتوسط علاقه مندان و پژوهشگران ایرانی پی گیری شده در شاخه های زیر جمع بندی شوند؛ ما سعی نموده ایم تا جایی که میسر است این فعالیت ها را با ترتیب زمانی و محتوایی ثبت نماییم و پیشاپیش از همه فعالان و تلاشگران این عرصه که نام و اثرشان ذکر نگردیده است پوزش میطلبیم، این نوشتار همچنان تکمیل خواهد. ( لطفا برای معرفی اثر و فعالیت خود با آدرس سایت تماس حاصل فرمایید. تا در سریع ترین زمان ممکن تاریخچه اصلاح گردد. خواهشمنیدم آثار خویش را بر اساس تفکیک عناوینی که در این نوشتار آمده ارسال نمایید. با سپاس 1. تالیف کتاب الف:(کتب نظری درباره برنامه فلسفه برای کودکان) 1-1دکتر یحیی قائدی در سال 1382 رساله دکتری خود رابا عنوان « نقد و بررسی دیدگاه ها و مبانی فلسفی آموزش فلسفه به کودکان » در کتابی تحت همین «آموزش فلسفه به کودکان- بررسی مبانی نظری» منتشر نمودند،ایشان سوالاتی در ابعاد معرفت شناختی مطرح نموده اند و اینکه می توان امکان آموزش فلسفه به کودکان را از سه جنبه بررسی نمود: 1) با توجه به مفهوم فلسفه 2) در مقایسه با بزرگسالان 3) از دیدگاه روان شناختی پیاژه. نتایجی که در این تحقیق به دست آمد به شرح زیر است: 1) مفهوم واقعی فلسفه همان فلسفیدن است و کودک می تواند فلسفه بیاموزد. 2) برای فلسفیدن نیاز به حیرت و تعجب است که کودک به شکل طبیعی آن هارا داراست.و به بزرگسالان ارجحیت هم دارد. 3)تحقیقات اخیر نشان داده بر خلاف نظر پیاژه مبنی بر اینکه کودکان زیر 12 سال تفکر انتزاعی ندارند کودکان دوره ابتدایی و راهنمایی قادر به تفلسف هستند.در این رساله به شکل مبسوطی به کلیت این برنامه با اصول برنامه ریزی درسی و مساله انتقال تطبیق داده شده و بررسی شده است. 1-2سعید ناجی و «گروه فکر پروری برای کودک»پژوهشگاه مطالعات وعلوم انسانی در سال 1385 کتاب «کندوکاو فلسفی برای کودکان و نوجوانان / گفتگو با پیشگامان انقلابی نو در تعلیم و تربیت» را تالیف نموده و با راه اندازی سایت اینترنتی www.p4c.ir به معرفی این برنامه در ایران اقدام نمودند. ب:تالیف کتاب داستان فلسفی برای کودکان 1-3دکترمرتضی خسرو نژاد (تالیف کتب بومی فلسفه برای کودکان)در سال 1381 با طرح مساله ویژگی های فلسفی ادبیات کودکان در مقاله ای با عنوان «ویژگی ها و مسایل ادبیات کودکان » به مولفه هایی نظیر بومی بودن ،فلسفی بودن و توصیفی و تجویزی بودن ادبیات کودکان میپردازد و مهمترین شاخصه نزدیکی به آموزش و پرورش رسمی ایران میداند. ایشان در سال 1386 مقاله ای تحت عنوان «تاملی بر همنشینی ادبیات کودک و فلسفه در برنامه فلسفه برای کودکان » تالیف نموده و به بررسی نوآوری هایی در تعلیم و تربیت پرداخته اند در سال 1388 مجموعه ای مصور تحت عنوان «داستانهای فکری» که شامل ده کتاب داستانی تصویری برای پرورش تفکر فلسفی کودکان تالیف نموده و منتشر کردند. 1-4سعید ناجی و همکاران در سال 1390 کتاب «کودک فیلسوف ؛لیلا» را با اهتمام همکارانشان زهره صادقی ابدی، رومینا سادات کرمانی، مهوش تکلیف به حوزه فلسفه برای کودک فرستادند. 1-5یحیی قائدی وسحر سلطانی در حال نگارش کتابی تحت عنوان «ماجراهای ساینا» هستند که به همراه کتاب راهنمای مربی آن به زودی وارد بازار نشر خواهد شد. 2.ترجمه کتاب های فلسفی برای کودکان (بخش نظری) 2-1عبدالرسول جمشیدیان در سال 1383 کتاب «بچه های فیلسوف » نوشته جوانا هینز را به فارسی ترجمه نمودند. این کتاب در سال 1384 توسط عباس اردکانی نیز ترجمه شده است. 2-2حمیده بحرینی در سال 1384 کتاب « پرسیدن مهمتر از پاسخ دادن است.» نوشته دانیل کالک را به فارسی ترجمه نمودند. 2-3دکتر مسعود صفایی مقدم ایشان در سال 1385 به همراهی خانم افسانه نجاریان کتاب « آموزش تفکر به کودکان» نوشته رابرت فیشر را ترجمه نمودند. 2-4دکتر یحیی قائدی در سال 1387 کتاب «فیلسوفان کوچک» که ترکیبی از یک کتاب و دو مقاله است را نوشته جوآنا هینز و دیوید کندی و وایت را ترجمه نمودند. 3-ترجمه کتب فلسفی داستانی 3-1وحید نیکخواه آزاد در سال 1368 کتاب های مصور لئو لیونی با مفاهیم انتزاعی و فلسفی مانند «تکه کوچولو» که به سوال (من کیستم ؟ )و مفهوم هویت می پردازد و سایر آثار این نویسنده را به فارسی ترجمه نمودند. لازم به یاد آوری است در آن زمان هنوز بحث فلسفه برای کودکان در ایران مطرح نشده بود و این کتابه صرفا برای رشد تفکر در نظر گرفته شده بودند. 3-2احسانه باقری در سال 1379 کتاب «داستانهای فکری و کتاب راهنمای معلم » نوشته فیلیپ کم را به زبان فارسی ترجمه نمودند. 3-3مهدی کیانیان و شیرین شریفیان در سال 1384 کتاب «داستانهای فلسفی برای کودکان و نوجوانان» نوشته پر جسپرسن را به فارسی ترجمه نمودند. 3-4حمیده بحرینی در سال 1384 کتاب « پرسیدن مهمتر از پاسخ دادن است.» نوشته دانیل کالک را به فارسی ترجمه نمودند. 3-5فرزانه شهرتاش و دکتر مژگان رشتچی و زهیر باقری (ترجمه و نشرکتب فلسفه برای کودکان)در سال 1385کتاب «داستانهای فکری 1و2 با 74 فعالیت »نوشته فیلیپ کم و در سال 1387 کتاب «با هم فکر کردن ؛ کندوکاوهای فلسفی برای کلاس» نوشته فیلیپ کم را به فارسی ترجمه منتشر نمودند. 3-6جلیل شاهری لنگرودی در سال 1386 کتاب «داستانهایی برای فکر کردن» رابرت فیشر را به فارسی ترجمه نمودند. این کتاب در سال 1388 توسط لیلا لطفی پور نیز ترجمه شده است. 3-7پروانه عروج نیا در سال 1386 « کتاب چگونه دنیا را متحد کنیم ؟» نوشته برزیت لابه در راستای آموزش اخلاق و فلسفه ودر سال 1387 کتاب « دنیایی را تصور کن ...» نوشته برژیت لابه را به فارسی ترجمه نمودند که در راستای آموزش فلسفه به کودکان و نوجوانان نوشته شده است. 3-8فاطمه رنجبران و مونا پار در سال 1387 کتاب«بیمارستان عروسک ها» نوشته آن مارگرت شارپ و لورنس اسپلیتر را ترجمه نمودند. 3-9الهام فخرایی در سال 1387 کتاب «باشگاه فلسفه برای کودکان » نوشته فیلیپ کریستوفر را به فارسی ترجمه نمودند. 3-10مژگان محقق در سال 1387 « داستانهای کوتاه فکری برای آموزش به نوجوانان » نوشته پر جسپرسن را به فارسی ترجمه نمودند. 3-11مراد یاری دهنوی و روح الله حیدری در سال 1389 کتاب «فلسفه در کلاس درس» نوشته رون شاو را به فارسی ترجمه نمودند. 3-12مهدی ضرغامیان در سال 1389 مجموعه ای برای اندیشیدن ویژه ی نوجوانان ترجمه نموده است. کتاب هایی مثل :«حکایت های فلسفی برای با هم بودن » نوشته میشل پیکمال و« گفتگو با دخترم درباره فلسفه » نوشته روژه – پل درووا و ... 3-13 مجموعه از کتابهای اسکار برنفیه توسط مترجمان مختلف توسط انتشارات شهرتاش منتشر شده است. 3.مقالات 3-1شفیقه خدایار محبی (1377) ادبیات فلسفی برای کودکان 3-2صفایی مقدم مسعود . (1377) برنامه آموزشی فلسفه برای کودکان.فصل نامه علوه انسانی دانشگاه الزهرا 3-3 قائدی، یحیی (1385).برنامه درسی اموزش فلسفه به کودکان در دوره ابتدایی. همايش ششم انجمن مطالعات برنامه درسي.شیراز 3-3قائدی، یحیی (1387)برنامه درسی تعاونی در دوره ی راهنمایی و متوسطه. همایش هفتم انجمن مطالعات برنامه درسی تهران دانشگاه تربیت معلم 3-4 Ghaedi,Y.,Hajihoseinnejad ,Gh.(2009). Planning a framework for assessing child philosophy curriculum Italy-padova 3-5Ghaedi,Y. Aliaskari,M.(2008)Teaching thinking to children through philosophizing , state university of Moscow, 3-6Ghaedi,Y.(2006). Teaching thinking to children through philosophizing, south Africa Grahams town University 006 3-7 قائدی ،یحیی.(1388)ماهیت و قلمرو آموزش فلسفه به کودکان، سیزدهمین همایش بزرگداشت حکیم صدرالمتالهین ملاصدرا 3-8قائدی، یحیی .(1389)فلسفه آموزش فلسفه براي كودكان، گنگره جهاني روزفلسفه، تهران 3-9قائدی یحیی.(1389)نقش فلسفه در پرورش قوه داوري جوانان، چهاردهمين گنگره ملاصدرا، تهران 3-10 قائدی ، یحیی (1382)فلسفيدن درمورد كتب درسي دانشگاهي، سخن سمت،، شماره 12 تابستان 1382 3-11قائدی، یحیی (1386).بررسی بنیادهای نظری برنامه درسی فلسفه برای کودکان از دیدگاه فیلسوفان عقل گرا، فصلنامه مطالعات برنامه درسی، سال دوم شماره 6. 3-12قائدی،یحیی.(1387)امکان آموزش فلسفه به کودکان: چالش بر سر مفهوم، فصلنامه مطالعات برنامه درسی، سال دوم شماره 7. 3-13قائدی،یحیی. حاجی حسین نژاد، غلامرضا، قضاوی، فاطمه.(1387) نقد کتاب پیکسی و راهنمای آموزش آن"به دنبال معنی"،، فصلنامه مطالعات برنامه درسی، سال دوم شماره 7. 3-14 هدایتی مهرنوش ، قائدی یحیی ، شفیع آبادی عبدالله (1388)بررسی تاثیر اجرای برنامه فلسفه برای کودکان به صورت اجتماع پژوهشی بربهبود روابط میان فردی در دانش آموزان مقطع ابتدایی از دیدگاه آموزگاران، فصلنامه اندیشه های تازه در علوم تربیتی دانشگاه آزاد رودهن شماره 15 3-15Hedayati,M.,Ghaedi,Y.(2009)Effects of the philosophy for children program through the Community of inquiry method on the improvement of inter personal relationship skills in primary school students, Childhood & philosophy, Vol5,no9 3-16قائدی ،یحیی (1388)برنامه درسی آموزش فلسفه به کودکان در دوره متوسطه و راهنمایی، فرهنگ ( ویژه فلسفه برای کودکان و نوجوانان)،پژوهشگاه علوم انسانی، سال بیست و دوم، شماره اول، پیاپی69. 3-17فرزانفر، جواد ، قائدی،یحیی ، نقیب زاده میر عبدالحسین ، محم.د نیا ، علیرضا(1389)در جستجوي استقلال ، دوفصلنامه ادبيات كودكان دانشگاه شيراز شماره2. 3-18هدایتی، مهرنوش ، قائدی یحیی و ..(1389)بررسی تاثیر اجرای برنامه فلسفه برای کودکان به صورت اجتماع پژوهشی بربهبود عزت نفس در دانش آموزان مقطع ابتدایی از دیدگاه آموزگاران،پژوهش ها و تازه های مشاوره شماره 3-19صمدی، معصومه ، قائدی یحیی، رمضانی معصومه(1390) بررسي تطبيقي برنامه درسي فلسفه در پايه سوم دبيرستان و پيشدانشگاهي ايران با برنامه درسي فلسفه براي كودكان در پايه 11و 12،فصل نامه تعلیم و تربیت 3-20- حسینی افضل السادات،قائدی یحیی، حسام حسینی(1390) رويكردهاي فلسفه براي كودكان و نسبت آن با برنامه درسيفصل نامه انیشه های نوین تربیتی. 4.پژوهش ها 4-1دکتررضاعلی نوروزی در سال 1384 پژوهشی تحت عنوان « بررسی اثرات کار فلسفی با کودکان از دیدگاه دانش آموزان مدارس ابتدایی شهر اصفهان» به روش آزمایشی انجام شد.تکیه این پژوهش بررسی نقش آموزش فلسفه در بهبود رفتار دانش آموزان (با تکیه بر مولفه های هشتگانه ی رعایت بیشتر نظم ، احترام به بزرگترها رابطه ی صحیح بین فراگیران ، درک و فهم بهتر مطالب ،افزایش مسئولیت پذیری ، افزایش اعتماد به نفس ، افزایش عزت نفس و افزایش خلاقیت) است،پژوهش به شکل ازمایشی در یکی از دبستانهای پسرانه ناحیه سه اصفهان اجرا شد ، محققان به مدت 8 ماه رویکرد P4C را در پایه های دوم و پنجم به بررسی گذاشتند و در پایان نتیجه پژوهش نشان میداد که اجرای این برنامه در رشد مولفه های هشتگانه مورد نظر و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان موثر بوده است. 4-2دکتریحیی قائدی ایشان به همراهی دکتر سعید ضرغامی ودکتر نرگس سجادیه دست به تدوین و تالیف برنامه درسی فلسفه برای کودکان به سفارش آموزش و پرورش ایران زدند که در سال 1390 مورد اعتبار سنجی واقع گشت. 5.پایان نامه کارشناسی ارشد 5-1هاشمی در سال 1385 در پایان نامه ای تحت عنوان«بررسی جایگاه تفکر انتقادی در محتوای کتاب های درسی پایه پنجم ابتدایی» میزان به کارگیری روش و مولفه های ماتیو لیپمن در دروس ریاضی و علوم را بررسی نموده است.او علاوه بر بررسی موردی مولفه های لیپمن به تغییر روش تدریس در برنامه اموزش و پرورش ایران نیز تاکید می ورزد. 5-2فاطمه قضاوی(اساتید:دکتر قائدی- دکتر حاج حسین نژاد) در سال 1386 در پایان نامه ای تحت عنوان «نقد و بررسی آموزش فلسفه به کودکان در پایه سوم (پیکسی) بر اساس اصول برنامه ریزی درسی» به ترجمه و نقد محتوای کتاب پیکسی و راهنمای آن بر اساس مولفه های یک برنامه درسی پرداخته است. 5-3نرگس سجادیان جاغرق (اساتید: دکتر قائدی- دکتر عطاران) در سال 1386 پایان نامه خودرا با عنوان «طراحی برنامه درسی آموزش فلسفه به کودکان در پایه اول ابتدایی در ایران» به تدوین برنامه ای طرح P4Cبرای پایه اول اختصاص داده است. اهداف کلی این پژوهش مطالعه مبانی نظری (روان شناسی کودک، جامعه شناسی کودک،ادبیات کودک و ماهیت دوره ابتدایی) برنامه درسی آموزش فلسفه به کودکان تدوین وسپس با توجه به اهداف ،رئوس محتوای برنامه درسی که شامل یک سری اصطلاحات فلسفی با توجه به رشد شناختی کودکان در این مقطع سنی بوده؛ ارائه گردیده است.راهبردهای یاددهی –یادگیری با توجه به ویزگی های روش اجتماع پژوهشی و رویکردهای آموزشی آموزشP4C مشخص شده و روش پژوهش دارای ابعاد نظری و توصیفی –پیمایشی است و نیز برنامه به دست آمده با استفاده از نظر متخصصان برنامه درسی و آموزش برنامه فلسفه به کودکان اعتبار سنجی شدو مورد تایید اکثر محققین و کارشناسان واقع گشت. 5-4خدیجه مختاری(اساتید:دکتر ایروانی – دکتر قائدی) در سال 1386 در پایان نامه «تحلیل محتوای ادبیات داستانی کوتاه در ایران از منظر جایگاه آموزش مفاهیم فلسفی» سه حوزه ی هستی شناسی ، معرفت شناسی و ارزش شناسی آموزش مفاهیم داستانی را به کاوش گزارده اند.ایشان با بررسی 41 کتاب برگزیده داستانی با سه سبک نقل (پرسش و پاسخ ،مداخله راوی و بیان فکر) به این نتیجه رسده اند که روش پرسش و پاسخ بیشترین کاربرد را در اموزش، فهم و انتقال مفاهیم دارد. 5-6خارستانی در سال 1387 پایان نامه خود را با عنوان « تبیین تطبیقی اهداف و روش های آموزش فلسفه به کودکان در کشورهای مختلف» ارائه نمودند. در این پروژه به پرسشهایی نظیر اهداف آموزش P4C روشها و شباهت ها و تفاوت های اهداف و اجرای برنامه در کشورهای مختلف اشاره شده است. 5-7سید حسام حسینی(اساتید: دکتر افضل السادات حسینی – دکتر قائدی) در سال 1387 پایان نامه خویش را با عنوان «بررسی رویکردهای مختلف در برنامه آموزش فلسفه برای کودکان و نسبت آن با برنامه درسی دوره ابتدایی جمهوری اسلامی ایران» ارائه دادند.در این پروژه علاوه بر بررسی رویکردهای مختلف برنامه در کشورهای مختلف برخی از برنامه های درسی ایران مانند مطالعات اجتماعی ، تعلیمات دینی ، علوم و ادبیات فارسی را بررسی نموده اندو به نتایجی مبنی بر عدم دستیابی برنامه های درسی ایران به اهداف کاربردی خود در جاری شدن روح فلسفیدن و استدلال بوده است. 5-8شیوا رمضان پور(اساتید: دکتر صمدی –دکتر ماهرو زاده) در سال 1387 پایان نامه ای تحت عنوان « بررسي تأثير روش اجتماع پژوهشي آموزش فلسفه به کودکان پايه سوم ابتدايي بر پرورش مهارتهاي شهروندي آنان» با هدف بررسي تأثير روش اجتماع پژوهي برنامة آموزش فلسفه به کودکان بر پرورش مهارتهاي شهروندي آنان در دانش آموزان پسر پايه سوم ابتدايي يکي از مدارس کرمان انجام شد. نمونة اين پژوهش شامل 60 دانش آموز پسر بود که به روش نمونه گيري غير تصادفي از ميان دانش آموزان پاية سوم ابتدايي مدرسه انتخاب شدند. ابزار جمع آوري داده ها شاملند بر مشاهده و وافعه نگاري و پرسش نامة محقق ساخته که از 39 سؤال بسته پاسخ تشکيل شده و طبق مقياس 3 درجه اي ليکرت به منظور سنجش مهارتهاي شهروندي کودکان ابتدايي تنظيم شده است. براي بررسي فرضية پژوهش از طرح پيش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل استفاده گرديد. جهت تجزيه و تحليل داده هاي پژوهش از روش هاي آمار توصيفي مانند جدول، نمودار محاسبة شاخص هاي مرکزي و پراکندگي و آمار استنباطي شامل آزمون پارامتريک T استفاده شد. همچنين در روش کيفي تحقيق از اطلاعات جمع آوري شده از طريق مشاهده و واقعه نگاري، در هنگام اجراي متغير مستقل يعني برنامه آموزش فلسفه به كودكان، به توصيف هاي تحليلي و طبقه بندي تغييرات رفتاري دانش آموزان پرداخته شد. فرضيه آزمايي و تحليل داده ها و نيز مشاهدات کلاسي نشان دادند که اجراي روش اجتماع پژوهي برنامه آموزش فلسفه به کودکان مي تواند بر پرورش مهارتهاي شهروندي دانش آموزان سوم دبستان تأثير مثبت داشته باشد و به تفکيک نيز برمهارتهاي رعايت قانون، خودآگاهي، اعتماد به نفس، کنترل هيجانات و حل تعارضات دانش آموزان مذکور تأثير مثبت داشته است. 5-9معصومه رمضانی (اساتید: دکتر پروین صمدی – دکتر یحیی قائدی) در سال 1388 پایان نامه خود را با عنوان «بررسی مقایسه ای برنامه درسی فلسفه در پایه سوم دبیرستان و پیش دانشگاهی ایران با برنامه درسی فلسفه برای کودکان P4C در پایه 11 و 12» تدوین نمود.در این تحقق به بررسی جایگاه فلسفه برای کودکان در ایران نیز پرداخته شده است و به نتایجی نظیر امکان تغییر و بازنویسی برنامه درسی فلسفه برای کودکان متناسب با فرهنگ وارزشهای اسلامی وایرانی اشاره شده است. 5-10سحرسلطانی(اساتید: دکتر حسامی فر- دکتر سیف- دکتر قائدی) در سال 1388 پایان نامه ای تحت عنوان «پراگماتیسم ویتگنشتاین با تاکید بر رویکرد ماتیو لیپمن موسس برنامه فلسفه برای کودکان P4C» ارائه نمود که در باب جنبه های پراگماتیستی ویتگنشتاین متاخر وبررسی نگرش او در آثارش در باب کودکان و فهم فلسفی انسان و تاثیر این دیدگاه بر پرفسور ماتیو لیپمن و تالیف برنامه P4C سخن به میان آمده است. 5-11فرانک مهرگان(اساتید:دکتر سرمدی – دکتر مرعشی) در سال 1388 پایان نامه ای با عنوان « و تحليل مباني معرفت شناسي برنامه درسي فلسفه براي کودکان با توجه به سبک ليپمن و فيشر» ارائه نمودند. اين پژوهش به لحاظ اهميت نظريه دانش و شناخت به مطالعه مباني معرفت شناسي برنامه ي درسي فلسفه با / براي کودکان بر اساس سبک فيشر و ليپمن مي پردازد . با نظر به هدف پژوهش پرسش هاي ويژهي ذيل مبناي تحقيق قرار گرفته اند : 1- تاكنون چه تعاريفي از فلسفه براي/ با كودكان شده است ؟ 2- فلسفه براي/ با كودكان چه اهدافي را دنبال ميكند ؟ 3- ويژگيهاي روش « كند و كاو گروهي ( اجتماع پژوهشي ) » چيست ؟ 4- نقش معلم و دانش آموز در اين برنامه چگونه تعريف شده است ؟ 5- چه موضوعات ، منابع و محتوايي در فلسفه براي/ با كودكان در نظر گرفته شده است ؟ 6- ارزشيابي عملكرد دانش آموزان به چه شيوهاي انجام ميشود ؟ 7- وجوه تمايز روش فيشر با ليپمن در چيست ؟ ( سبك اروپايي با سبك آمريكايي ) 8- چه نتايجي از به كارگيري فلسفه براي كودكان بدست آمده است ؟ 9- چه فعاليتهايي در رابطه با فلسفه براي كودكان در ايران انجام شده است ؟ 10-براي ثمربخشي هرچه بيشتر اين برنامه در ايران چه تمهيداتي لازم است ؟ روش پژوهش سندي _ تحليلي و تجزيه و تحليل داده ها بر اساس روش جرج زداف بردي و تحليل محتوا انتخاب شده است . يافته ها و نتايج تحقيق حاکي از آن است که : فلسفه براي / با کودکان فلسفهاي كاربردي و پروژهاي آموزشي است كه كودكان كنجكاو و جستجوگر معنا را در فرايندي كاوشگرانه و جمعي با مهارتهاي تفكر ، مهارتهاي شناختي فراشناختي و پرسشگري آشنا كرده و با بهرهگيري از استدلال و تخيل كودكانه و در فضاي دموكراتيك كلاس به چالش فكري ، تعامل و تبادل ايدهها ، مشورت و قضاوت راهنمايي ميكند تا ساختار شناختي مهارتهاي اجتماعي ، فكري و ابعاد فلسفي تجربههاي روزانهي خود را ارتقا بخشند . ويژگيهايي چون گوش دادن ، احترام متقابل ، همدلي ، صميميت ، استدلال بهتر ، سكوت ، طرح سؤال درست و فلسفي ، آزادي و استقلال فكري ، اطمينان و اعتماد ، نظم و هماهنگي ، تأمل تفكر و تجربه ، چالش ، كاوش و سنجش ، حيرت و محبت ، تصحيح ، تمييز و تبيين ، استدلال ارزيابي و انتخاب در كندوكاوي فلسفي و جمعي تمرين ميشود تا ملكه ي ذهن كودكان شود و آينده شاهد جامعهي بزرگسالي انديشمند باشد. 5-12سارا کلانتری میبدی(اساتید:دکتر بنی جمالی – دکتر خسروی) در سال 1388 پایان نامه ای با عنوان « بررسي اثربخشي اجراي برنامه آموزش فلسفه به کودکان بر کاهش تفکرات غيرمنطقي دانش آموزان دختر کلاس اول مقطع راهنمايي شهرستان بروجن » به انجام رسید که پژوهش با هدف بررسي اثربخشي برنامه فلسفه براي کودکان(P4C) در کاهش تفکرات غيرمنطقي دانش آموزان دختر کلاس اول راهنمايي شهرستان بروجن انجام شده است. براي انجام اين امر، ابتدا با اجراي مقياس تفکرات غيرمنطقي کودکان و نوجوانان بر روي نمونه اي 147 نفري از دانش آموزان دختر و پسر مقطع راهنمايي شهرستان بروجن، خصوصيات روانسنجي اين مقياس استخراج گرديد. سپس با استفاده از روش نمونه گيري تصادفي خوشه اي، دو کلاس انتخاب گرديد و با روش جايگزيني تصادفي، يک کلاس به عنوان گروه آزمايش و کلاس ديگر به عنوان گروه کنترل انتخاب گرديد. اين دو گروه در يک طرح پيش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل مورد بررسي و مقايسه قرار گرفتند. بدين صورت که پس از اجراي پيش آزمون بر روي هر دو گروه، برنامه آموزش فلسفه براي کودکان به مدت 15 جلسه بر روي گروه آزمايش انجام شد. در پايان هر دو گروه در پس آزمون شرکت نمودند. به منظور کنترل اثرات پيش آزمون، داده هاي حاصل از اين پژوهش به روش تحليل کوواريانس(ANACOVA) مورد تحليل قرار گرفتند. نتايج اين تحليل نشان داد برنامه فلسفه براي کودکان به طور معناداري تفکرات غيرمنطقي را در گروه آزمايش کاهش داده است. اين کاهش معنادار در تمام خرده مقياسهاي پرسشنامه تفکرات غير منطقي کودکان ونوجوانان به جز خرده مقياس عدم تحمل در برابر ناکامي هاي کاري نيز مشاهده شد. 5-13اشرف السادات میر شفیعیان(اساتید:دکتر ماهرو زاده دکتر صمدی) در سال 1388 در پایان نامه ای با عنوان« تبين پرورش توانايي حل مسئله از طريق آموزش فلسفه به کودکان» به به رابطه فلسفه با تعليم وتربيت به بررسي ارتباط ونسبت آموزش مهارت حل مسئله وآموزش فلسفه به کودکان مي پردازد. اين پژوهش که ازنوع بنيادي-کاربردي مي باشد تحت عنوان "تبيين پرورش توانايي حل مسئله ازطريق آموزش فلسفه به کودکان" مي باشد که باروش کتابخانه اي وفيش برداري به انجام رسيده است وشامل سه سوال زير مي باشد. 1- تعريف مهارت حل مسئله 2- تبيين آموزش فلسفه به کودکان 3- چه نسبتي بين آموزش مهارت حل مسئله وآموزش فلسفه به کودکان برقراراست؟ 5-14ماندانا محمدی(اساتید:دکتر شقاقی- دکتر آقا یوسفی) در سال 1388 در پایان نامه ای با عنوان « تأثير برنامه آموزشي فلسفه براي کودکان بر تحول شناختي،هوش منطقي- رياضي و بهره هوشي (IQ) دانش آموزان دختر سال چهارم ابتدايي منطقه 13 تهران سال تحصيلي 88-1387» با پژوهش با استفاده از نمونه گيري تصادفي خوشه اي مرحله اي 40 نفر از دانش آموزان سال چهارم ابتدايي انتخاب شدند و پس از جايگزيني تصادفي دانش آموزان در دو گروه كنترل و آزمايش، پيش ازمون ها اجرا شد و نتايج ثبت گرديد. در مرحله بعد گروه ازمايش به مدت 24 ساعت طي 12 جلسه در طول 1 ماه مورد آموزش قرار گرفت و پس از پايان جلسات آموزشي، پس آزمون ها در مورد هر دو گروه اجرا شد و نتايج ثبت گرديد. با مقايسه نتايج به دست آمده و با استفاده از روش آماري كوواريانس اثر بخشي اين آموزش در بهره هوشي دانش آموزان 6% و بر رياضيات آن ها 23% برآورد شد. 5-15اکرم شوشتری(اساتید:دکتر صفایی مقدم – دکتر مرعشی) در سال 1388 در پیایان نامه ای با عنوان« مطالعه تطبيقي مباني معرفت شناسي آراء تربيتي ژان پياژه و متيو ليپمن با تأکيد بر برنامه آموزش فلسفه به کودکان» با ديدگاه دو نظريه پرداز بزرگ يعني ژان پياژه و متيو ليپمن که آراء تربيتي آنها تأثير بسياري بر نحوه آموزش دارد و داراي ديدگاههاي متفاوتي در باب معرفت شناسي مي باشند، به شکل تطبيقي مورد مطالعه قرار گرفته است. پيش فرض اساسي ديدگاه پياژه آن است که استدلال و تعقل کودکان به صورت طبيعي و همانطور که آنها بزرگتر مي شوند، پرورش خواهد يافت و تلاش جهت تسريع اين فرايند اتلاف وقت خواهد بود. اما ليپمن اين نظريه را مطرح کرد که بهترين زمان براي شکل گيري مهارت هاي تفکر، در کودکي و از طريق روش هاي تأمل محور است. 5-16جلال شمسی (اساتید: دکتر یحیی قائدی- دکتر سعید ضرغامی) در سال 1389 با پایان نامه ای تحت عنوان « بررسی چرایی و چگونگی آموزش منطق به کودکان» به بررسی ضرورت های اموزش منطق به کودکان ، شیوه ها و روش های مناسب این کار پرداختند.از جمله نتایج این پژوهش ضرورت آموزش منطق از سنین پایین در راستای جلو گیری از تضییع و نابودی حس پرسشگری آنهاست و پیشنهاد ایشان استفاده از «بازی های منطقی» به عنوان روش الگویی حل مساله است. 5-17فاطمه السادات موسوی(اساتید: دکتر افضل السادات حسینی – دکتریحیی قائدی) در سال 1389 پایان نامه ای تحت عنوان «بررسی چالش ها و فرصت های آموزش فلسفه به کودکان وارائه الگویی برای آموزش و پرورش ایران » ارائه نمود.پژوهشگر درصدد شناخت نقاط ضعف و قوت این برنامه از طریق مصاحبه با معلمان و مربی ها ومتخصصان درگیر طرح P4C بوده و چالشها و فرصت های پیرامون برگزاری برنامه در ایران و بومی سازی آن را به نقد گزارده است. 5-18 (اساتید دکتر قائدی و ....) در سال 1389 پایان نامه ای تحت عنوان بررسی مبانی متافیزیکی فلسفه برای کودکان را در رشته فقه و مبانی اسلامی در دانشگاه آزاد کرج دفاع نمود. 5-19ریحانه ماکویی(اساتید: دکتر یحیی قائدی- دکتر سعید ضرغامی) در سال 1390 پایان نامه ای تحت عنوان «بررسی و نقد شیوه ی ایجاد روحیه کاوشگری علمی در برنامه آموزش فلسفه به کودکان» ارائه نمود که همراه با بررسی کتاب (کیو و گاس) و راهنمای آن (شگفتی در دنیا) به نقد و چالش مفهوم و روش روحیه کاوشگری علمی پرداخته است. 5-20 مریم عفتی کلاته (اساتید: دکتر یحیی قائدی- دکتر پورخالقی و دکتر منفردی راز) در سال 1393 پایان نامه ای با عنوان«بررسی تأثیر برنامۀ فلسفه برای کودکان بر رشد مهارتهای زبانی دانشآموزان پایۀ سوم ابتدایی شهر بجنورد» که به بررسی تأثیر اجراي برنامۀ فلسفه براي کودکان بر رشد مهارتهای زبانی (گوش دادن، گفتن، خواندن و نوشتن) دانشآموزان پایۀ سوم ابتدایی شهر بجنورد در سال تحصیلی 1392 – 1393 پرداخته و به روش نیمه تجربی و از طریق طرح پیشآزمون و پسآزمون با گروه شاهد انجام شده است. به این منظور، در مرحلۀ نخست 204 دانشآموز به روشنمونهگيري خوشهای چندمرحلهای برگزیده (103 پسر و 101 دختر) و در گروههای شاهد و آزمایش جایگرفتند (101 نفر در گروه آزمایش و 103 نفر در گروه کنترل). ابزار جمعآوري دادهها، آزمون مهارتهای زبانیِ محقّقساخته است. پژوهش حاضر مبتنی بر فرض تأثیرگذاری آموزش فلسفه براي کودکان بر رشد مهارتهای زبانی دانشآموزان کلاس سوم ابتدایی است. یک کارگاه 22 جلسهاي (هفتهای دو جلسه) و با کلاسداري به شیوة اجتماع پژوهشی تشکیل شده و از داستان فکري ماجراهای ساینا (قائدی و سلطانی، 1392) به عنوان محتوای آموزشی کارگاه بهره گرفته شده است. 5-21 سعیده مشکاتی (استاد راهنما یحیی قائدی ؛استاد مشاور سعید وزیری / دانشگاه آزاد یزد واحد علوم تحقیقات ) در تیرماه 1394 پایان نامه ای با موضوع : « اثر بخشی آموزش وجدان به شیوه فلسفه برای کودکان بر خود نظم دهی تحصیلی دانش آموزان پسر سوم ابتدایی شهرستان یزد» دفاع شد که هدف این پژوهش ، مطالعه بررسی اثر بخشی آموزش وجدان به شیوه فلسفه برای کودکان بر خود نظم دهی دانش آموزان بود.این پژوهش به شیوه ی آموزشی و با طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل اجرا شد.جامعه آماری شامل : کلیه ی دانش آموزان پسر سال سوم مقطع دبستان یزد در سال تحصیلی 94-93 بودند.آزمودنی های پژوهش شامل:30 دانش آموز پسر بود که در دو گروه آزمایش و کنترل گمارده شدند.برای جمع آوری داده ها از پرسش نامه خود نظم دهی تحصیلی ریان و کانل استفاده شد.نتایج تحلیل واریانس ها نشان داد که آموزش وجدان به شیوه فلسفه برای کودکان بر خود نظم دهی تحصیلی کودکان موثر بوده است(0.01>P ).یافته های این پژوهش نشان می دهند آموزش وجدان به شیوه فلسفه برای کودکان ،با فراهم کردن توانایی تفکر و بیان استدلال می تواند بر بهبود خود نطم دهی تحصیلی تاثیر گذار باشد. 6.رساله های دکتری 6-1دکتر جعفر جهانی در سال 1380 در رساله ای تحت عنوان «نقد و بررسی مبانی فلسفی الگو آموزش تفکر انتقادی ماتیو لیپمن» به بررسی و واکاوی مبانی نظری الگوی لیپمن پرداختند تمرکز ایشان در این پژوهش مبتنی بر پنج اصل اساسی و محوری لیپمن یعنی توجه به زمینه گرایی، تاکید بر نسبیت گرایی ، توجه به داوری به عنوان هدف تعلیم و تربیت ، استفاده از روش فرضیه ای –قیاسی و تاکید بر ملاک به عنوان عامل اصلی جهت دهنده به تفکر انتقادی مورد تحلیل قرار گرفته است.ایشان در پایان پژوهش خود تاکید ورزیده اند که الگوی لیپمن به دلیل انتخاب موضع «زمینه گرایی» از قابلیت تعمیم پذیری اندکی برخوردار است و علاوه بر آن تاکید لیپمن بر رویکرد نسبیت گرایی ومردود دانستن دیدگاه عینیت گرایی الگوی وی را دچار محدودیت هایی کرده است. 6-2دکتر یحیی قائدی( اساتید دکتر نقیب زاده دکتر موحد و دکتر باقری) در سال 1382 از رساله دکتری خویش تحت عنوان « نقد و بررسی دیدگاهها و مبانی فلسفی آموزش فلسفه به کودکان» دفاع نمودند. این رساله نخستین اثر فارسی در راستای معرفی مولفه های نظری برنامه فلسفه برای کودکان در ایران است. 6-3دکتر منصور مرعشی در سال 1385 رساله ی خویش را با عنوان «بررسی تاثیر روش اجتماعی پژوهشی در برنامه ی آموزش فلسفه به کودکان بر پرورش مهارت های استدلال دانش آموزان پسر پایه ی سوم راهنمایی مدرسه نمونه دولتی اهواز »ارائه نمودند.روش تحقیق ایشان آزمایشی – میدانی بود و نتایج پژوهش ایشان موید این فرضیه بود که اجرای روش اجتماع پژوهشی در کلاس درس می تواند بر پرورش مهارت های استدلال دانش آموزان تاثیر مثبتی بگذارد. نتایج این پژوهش با یافته های تحقیقاتی انجام شده در خارج ایران هماهنگ است. 6-4دکتر مهرنوش هدایتی اساتید (دکتر قائدی – دکتر شفیع آبادی) در سال 1387 رساله ای تحت عنوان «بررسی تاثیر اجرای برنامه (فلسفه برای کودکان) به صورت اجتماع پژوهشی بر افزایش عزت نفس و بهبود روابط میان فردی در دانش آموزان مقطع ابتدایی شهر تهران» ارائه نمود، که به شکل گزینش تصادفی دو گروه شاهد و ازمایش از 190 دانش آموز دختر و پسر دوره ابتدایی انجام شد.در پایان پژوهش تفاوت معناداری در ارتقای عزت نفس وروابط میان فردی دانش آموزان گروه آزمایش نسبت به گروه شاهد مشاهده گردید. 6-5دکتر جواد فرزانفر(اساتید:دکتر قائدی- دکتر نقیب زاده – دکتر محمود نیا) در سال 1389از رساله ی خویش تحت عنوان «بررسی فلسفه دوران کودکی و نقش قصه و داستان در رشد و پرورش روحیه فلسفی در کودکان» دفاع نمودند.در این رساله به بررسی رویکردهای تعلیم و تربیتی که (کودک به مثابه هدف) محور هستند می پردازند و نقش قصه در پیشبرد پرورش روحیه فلسفی کودکان را با بررسی مصداقی برخی داستانهای ایرانی و غیر ایرانی روشن نموده اند. 7. کارگاه ها 7-1دکتر یحیی قائدی از جمله اقدامات عملی و اجرایی در راستای تحقق برنامه p4c برگزاری کارگا های پرورش مربی در سالهای اخیر می باشد که می توان شرح آنها را در سایت WWW.IRANP4C.COM ملاحظه نمود. 1-برگزاری اولین گارگاه مربی گری فلسفه برای کودکان در دومین همایش انجمن فلسفه تعلیم و تربیت در اردیبهشت 1390 در دانشگاه تربیت معلم 2- برگزاری کارگاه فلسفه برای کودکان پیش دبستانی برای انجمن دوستداران کودک اصفهان خرداد 1390 3- برگزاری 3 روز گارگاه برای معلمان ابتدایی مدارس سما دانشگاه آزاد اسلامی در تابستان 1390 4- برگزاری گارگاه فلسفه برای کودکان برای دانشجویان دکتری فلسفه تعلیم و تربیت دانشگاه تربیت معلم در مهر ماه 1390 5- برگزاری دومین گارگاه پرورش مهارت های مربی گری فلسفه برای کودکان در سالن در آبان 1390 6- برگزاری گارگاه فلسفه برای کودکان به مناسبت هفته پژوهش برای دانشجویان رشته ها و مقاطع مختلف در دانشگاه تربیت معلم در آذر ماه 1390 7. برگزاری کارگاه های تابستانی آموزش مربی برنامه فلسفه برای کودکان در دانشگاه خوارزمی تابستان 91 و 92 8.برگزاری کارگاه های تربیت مربی و آموزش روایت گری فلسفی در دانشگاه بین المللی امام رضا (ع) مشهد در پاییز 92 9. برگزاری کارگاه های 100 ساعته آموزش مربی تسهیلگر برنامه فلسفه برای کودکان زیر نظر دانشگاه خوارزمی در چند دوره متوالی تابستان و پاییز 93 در فرهنگسرای فردوس تهران و دانشگاه خوارزمی 7-2گروه «فکر پروری برای کودکان » یا «فبک» در سازمان مطالعات علوم انسانی دکتر مهرنوش هدایتی و سعید ناجی با همراهی گروه فبک کارگاه های متنوعی برای گسترش برنامه فلسفه برای کودکان و پرورش مربی برگزار نموده اند. 7-3گروه پژوهشی فلسفه و کودک بنیاد حکمت اسلامی ملاصدرا مرکز «فلسفه و کودک »از مراکز وابسته به بنیاد حکمت اسلامی صدرا است که ازسال1373، حدود پانزده سال پیش، کار خود را آغاز کرده است. از همان زمان در بررسیهای تحقیقاتی که در باب فلسفه در بنیاد صورت میگرفت با عنوان جدید «فلسفه برای کودکان» برخورد شد گروه پژوهشی فلسفه و کودک بنیاد حکمت اسلامی صدرا در راستای اجرای طرح فلسفه و کودک و تربیت مربیان ویژه، اقدام به برگزاری دوره کارگاهی و انتشار گزارش از این کارگاه ها نموده است.ادرس سایت اینترنتی این مرکز:http://pac.org.ir 8. طرح برنامه درسی برای نظام آموزش و پرورش رسمی ایران و تاسیس رشته فلسفه برای کودکان در مقطع کارشناسی ارشد و دکتری در آموزش عالی 8-1دکتر یحیی قائدی دکتر قائدی و همکارانشان در گروه «فلسفه تعلیم و تربیت» دانشگاه تربیت معلم تهران مشغول طراحی پیشنهاد تاسیس رشته فلسفه برای کودکان در مقاطع مختلف آموزش عالی هستند و اجرای این برنامه به عنوان طرحی مدون در نظام آموزش و پرورش ایران از پیش دبستانی تا پیش دانشگاهی را در برنامه هایی منسجم در دستور کار خویش قرار داده اند. این تاریخچه همچنان تکمیل خواهد شد... تهیه و تنظیم: سحر سلطانی آذر 1390 موضوعات مرتبط: Creativity خلاقیت . مهارتها و انواع تفکر .P4C [ چهارشنبه ۱۳۹۲/۱۲/۰۷ ] [ 20:55 ] [ مدیر گروه ]
|
درباره وبلاگ  "تحقیقات آموزشی""آموزش و پرورش" kharazmi"یادگیری ""دانش آموز" معلم "روش تدریس"مدیریت آموزشی "نظارت و راهنمایی"مدیریت درس برنامه ریزی ارزشیابی تحقیق پژوهش "یاددهی و یادگیری""گروههای آموزشی" "تکنولوژی آموزشی" معلمان دین مدیریت "برنامه ریزی" اختلالات یادگیری."Education" learning "student" teacher "teaching methods" "Supervision" course management planning exercise research study evaluating "teaching and learning" "educational research" "departments" "educational technology" teachers,learning disabilities.learning disorders management "planning "Instructor Training | |
| [ طراحی : ایران اسکین ] [ Weblog Themes By : iran skin ] | ||