رشد اجتماعی کودک ( 5 تا 6 سال)

بازی، گروه‌های هم‌سالان و روابط خانوادگی نقش مهمی در اجتماعی شدن کودک در این دوره بر عهده دارند. بازی‌های ساختنی مانند ساخت وسایل با اشیاء مختلف، بازی‌های اکتشافی مانند کشف جاهای جدید در خارج از خانه، جمعآوری اشیاء، بازی‌های ورزشی و بازی‌های سرگرم کننده مانند مطالعه، معماهای مصور و شکل‌های مصور خنده دار، رادیو و تلویزیون، رؤیاهای روزانه و خیالبافی انواع مختلف بازی‌های مورد علاقه کودک را تشکیل میدهند .
کودک در اثر بازی با هم‌سالان حالات خودخواهی را از دست می‌دهد. با سازگاری با گروه دوستی، مشارکت و تشریک مساعی را فرا می‌گیرد و از طریق تقلید حرکات و گفتار دیگران خود را با موازین اجتماعی منطبق ساخته و می‌کوشد همانند دیگر مردم باشد. این سن را سنین گروه‌سازی نام نهاده‌اند . در این دوره میل به گروه همسالان به شدت افزایش می‌یابد. کودک از بازی با خواهر و برادر در خانه قانع نمی‌شود. در این دوره یک یا دو دوست نیز برای کودک کافی نیست و آنها دوست دارند به صورت دسته‌ای و گروهی با هم‌سالان بازی کنند. اعضای گروه‌ها معمولاً از میان هم‌سالان و هم‌جنسان انتخاب میشوند. جنس، شخصیت، مدرسه، معاشرت خانواده و ترتیب تولد در انتخاب هم‌بازی و رفیق مؤثرند. تمایل به همانندسازی با اعضای گروه معمولاً در ده و یازده سالگی به اوج خود میرسد اعضا باید رفتار جامعهپسندی داشته باشند و معمولاً کامل‌ترین و برترین فرد را به عنوان رهبر انتخاب می‌کنند. سن، هوش زیاد، ظاهر برازنده، خصوصیات جسمانی مورد ستایش در گروه، ماجراجویی، گرایش شدید به رهبری، پذیرش مسئولیت، جوانمردی، عدالت و سازگاری اجتماعی پسندیده به عنوان ویژگی‌های رهبر مطلوب شناخته می‌شود. در این سن کودکان به دلیل داشتن اخلاق واقع‌گرا ممکن است به قواعد بازی بیش از حد اهمیت بدهند و درک این‌که قواعد بازی چرا و چگونه باید با موارد خاص انطباق یابد برایشان دشوار است. در این سن رقابت، لاف زدن و دعوا فراوان یافت می‌شود. کودک معمولاً یک دوست دائمی دارد و ممکن است یک دشمن نیمه‌دائمی هم داشته باشد. مقایسه کودکان با یک‌دیگر صحیح نیست و خوب است که کودک با خودش مقایسه شود. اصولاً سازگاری با محیط مدرسه برای کودک بسیار دشوار است، سرکشی، زودخشمی، خشونت، پر جاروجنجال بودن و به طور کلی عدم اعتدال در رفتار در کودکانی که برای اولین بار به مدرسه گام می‌گذارند ناشی از تغییر ناگهانی محیط است اما پس از سازگاری با محیط با بازیافتن استقلال و اعتماد به نفس، رفتارشان بهبود می یابد.

به طور خلاصه ویژگیهای اجتماعی کودکان در این گروه سنی شامل موارد زیر است:
کودک در بازی از تخیل استفاده می‌کند.
کودک همواره دستورها و ضوابط را می‌پذیرد.
کودک به هنگام بروز مشکلات کمک می‌خواهد.
کودک توانائی رعایت نوبت در گروه را به نمایش می‌گذارد.
کودک توانائی تحمل ناکامی‌ها را به نمایش می‌گذارد.
کودک می تواند طرح‌های پیشنهادی را کامل کند.
کودک تفاوت‌های بین خود و دیگران را تشخیص میدهد.
کودک دوستان صمیمی دارد.
کودک قوانین بازی‌های ساده را رعایت می‌کند.
کودک عادت‌های مناسب غذا خوردن را به نمایش می‌گذارد.

منابع:
آموزش مهارتهای اجتماعی به کودکان/ خانزاده، حسین/ ناشر: رشد فرهنگ/1389
کودکان و مهارتهای اجتماعی/ وایت پلگرینو، مارجوی/ فروزنده داور پناه/ ناشر: جوانه رشد/86 13